του Αθανάσιου Παπακωνσταντίνου
Οικονομολόγος Λογιστής –Φοροτεχνικός Α’ Τάξης Μsc Φορολογικού Δικαίου Ο.Π.Α
Δημιουργήθηκε 11 Νοεμβρίου 2018

1.Γενικό Μέρος

Με την ψήφιση του άρθρου 185 του Ν.4261/2014 προστίθεται το άρθρο 39β στον Ν.2859/2000 που προβλέπει την απόδοση του ΦΠΑ με βάση την είσπραξη των τιμολογημένων απαιτήσεων και των πληρωμών των τιμολογημένων αγορών και εξόδων. Γενικά με την καθιέρωση του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ άρθρο 39β επιχειρείται μια προσπάθεια η πληρωμή του ΦΠΑ να γίνεται με την είσπραξη της απαίτησης και όχι με την έκδοση του τιμολογίου, όπως γίνεται στο ’Κανονικό Καθεστώς’ και αντίστοιχα η έκπτωση του ΦΠΑ, να γίνεται με την πληρωμή της αξίας του τιμολογίου. Στην συνέχεια θα αναλύσουμε τους όρους και προϋποθέσεις ένταξης των επιχειρήσεων στο ειδικό καθεστώς.

2.Προυποθέσεις Ένταξης

Οι προϋποθέσεις ένταξης στο ειδικό καθεστώς είναι οι εξής:

α) Να είναι υποκείμενοι στον φόρο.

β)Αρχικά σύμφωνα με το άρθρο 185 του Ν.4261/2000 δικαίωμα ένταξης έχουν οι επιχειρήσεις των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών δεν υπερβαίνει το ποσό των € 500.000.Στην συνέχεια όμως με το άρθρο 101 παρ.1 του Ν.4446/2016 τροποποιείται η παράγραφος 1 του άρθρου 39β και επανακαθορίζει το όριο ένταξης στο ειδικό καθεστώς των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών δεν υπερβαίνει το ποσό των € 2.000.000.

γ) Για τους υποκείμενους των οποίον η προηγούμενη διαχειριστική περίοδος είναι μικρότερη των δώδεκα μηνών, ο ετήσιος κύκλος εργασιών υπολογίζεται με αναγωγή του πραγματοποιθέντος κύκλου εργασιών σε δωδεκάμηνη περίοδο.

δ) Για υποκείμενους στο φόρο που κάνουν έναρξη εντός της διαχειριστικής περιόδου λαμβάνεται υπόψη ο εκτιμώμενος κύκλος εργασιών που θα επιτευχθεί εντός της περιόδου αυτής.

3.Διαδικασία Ένταξης στο Ειδικό Καθεστώς

Σύμφωνα με το άρθρο 2 της ερμηνευτικής εγκυκλίου ΠΟΛ.1214/30.9.2014 ορίστηκε η διαδικασία ένταξης ως εξής:

α) Για την ένταξη στο ειδικό καθεστώς απαιτείται η υποβολή δήλωσης ,σύμφωνα με το υπόδειγμα που περιλαμβάνεται στο παράρτημα της ΠΟΛ.1214/30.9.2014.

β) Η ανωτέρω δήλωση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του συστήματος Taxisnet, πριν από την φορολογική περίοδο από την έναρξη της οποίας ζητείται η ένταξη στο ειδικό καθεστώς. Επίσης σύμφωνα με την παρ.4 του άρθρου 101 του Ν.4446/2016 προστίθεται η εξής φράση: "Η δήλωση ένταξης στο ειδικό καθεστώς μπορεί να ανακληθεί με υποβολή δήλωση εξόδου, μέχρι την τελευταία ημέρα πριν την έναρξη της φορολογικής περιόδου για την οποία ισχύει."

Επομένως εάν μια επιχείρηση αποφασίσει αρχικά να μπει στο ειδικό καθεστώς (γίνεται δεκτή η αίτησή της) και στην συνέχεια εάν επιθυμεί την έξοδο της θα πρέπει να υποβάλει την αίτηση εξόδου πριν την έναρξη της περιόδου για την οποία είχε εγκριθεί η αίτησή της.

γ) Σύμφωνα με την παρ.5 του άρθρου 101 του Ν.4446/2016 στο ειδικό καθεστώς δεν μπορεί να ενταχθεί υποκείμενος στον φόρο εάν αποδεδειγμένα τα δύο προηγούμενα φορολογικά έτη δεν έχει υποβάλλει δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ.

4.Πράξεις που δεν υπάγονται στο ειδικό καθεστώς 39β

Παρακάτω θα αναφέρουμε επιγραμματικά τις πράξεις που δεν εντάσσονται στο ειδικό καθεστώς ως εξής:

α) Παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών οι οποίες απαλλάσσονται από τον φόρο σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 22 έως 28β.

β) Εισαγωγές αγαθών.

γ) Ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών.

δ) Πράξεις για τις οποίες υπόχρεος για την καταβολή του φόρου καθίσταται ο λήπτης των αγαθών και υπηρεσιών.

ε) Οι Λιανικές πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών.

στ) Πράξεις για τις οποίες ο τόπος φορολόγησης δεν βρίσκεται στο εσωτερικό της χώρας.

5.Υποχρεώσεις επιχειρήσεων που έχουν ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς.

Παρακάτω θα αναλύσουμε τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων που απορρέουν από την ένταξη στο ειδικό καθεστώςως εξής:

α) Αναγραφή στα φορολογικά στοιχεία που εκδίδουν της φράσης "Ειδικό Καθεστώς καταβολής του φόρου κατά τον χρόνο είσπραξης της αντιπαροχής – άρθρο 226.7.α Οδηγίας 2006/112/ΕΚ- άρθρο 39.β Κώδικα ΦΠΑ."

β) Να τηρούν αρχείο εισπράξεων-πληρωμών, στο οποίο θα καταχωρούνται όλες οι εισπράξεις που πραγματοποιούν από τους πελάτες τους ,για συναλλαγές που εμπίπτουν στο ειδικό καθεστώς ,καθώς και όλες οι πληρωμές που πραγματοποιούν με τους προμηθευτές τους. Το εν λόγω αρχείο τηρείται με κάθε πρόσφορο τρόπο, με την προϋπόθεση ότι οι εν λόγω εισπράξεις και πληρωμές αποδεικνύονται δεόντως.

γ)Να ενημερώνουν τηνφορολογική διοίκηση για τις εισπράξεις και τις πληρωμές που πραγματοποιήσαν με την υποβολή των συγκεντρωτικών καταστάσεων φορολογικών στοιχείων του άρθρου 14 παρ. 3&4 Ν.4174/2013, σύμφωνα με την ΠΟΛ.1022/2014 και τα οριζόμενα στο άρθρο 7 τηςΠΟΛ.1214/2014.

Υποχρεώσεις επιχειρήσεων που δεν έχουν ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς του 39β αλλά συναλλάσσονται με επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς.

α) Οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις υποχρεούνται στην τήρηση αρχείου πληρωμών στο οποίο θα καταχωρούνται όλες οι πληρωμές προς τους προμηθευτές τους. Επίσης το πρόσθετο αρχείο θα πρέπει να τηρείται με κάθε πρόσφορο τρόπο, με την προϋπόθεση ότι οι εν λόγω πληρωμές θα αποδεικνύονται δεόντως σε μελλοντικό φορολογικό έλεγχο.

β) Θα πρέπει να ενημερώσουν την Φορολογική αρχή για τις πληρωμές που πραγματοποιήσαν με την υποβολή των καταστάσεων φορολογικών στοιχείων του άρθρου 14 παρ.3&4 του Ν.4174/2013.

6.Πότε ο ΦΠΑ γίνεται απαιτητός στο ειδικό καθεστώς 39β.

Παρακάτω θα αναφέρουμε αναλυτικά τις προϋποθέσεις που απαιτούνται προκειμένου να γίνει απαιτητός ο ΦΠΑ.

α) Ο ΦΠΑ καθίσταται απαιτητός τον χρόνο κατά τον οποίον εισπράττεται η αντιπαροχή και όχι κατά την έκδοση του τιμολογίου. Ως είσπραξη νοούνται όλοι οι τρόποι πληρωμής όπως (μετρητά, επιταγές, εμβάσματα, πιστωτικές κάρτες, συμψηφισμός ή εκχώρηση απαιτήσεων, πάγιες εντολές), με την προϋπόθεση να αποδεικνύεται επαρκώς η πραγματοποίηση τους. Επίσης θα πρέπει να τονίσουμε ότι για τιμολόγια φορολογικής αξίας πάνω από €500 οι λήπτες των φορολογικών στοιχείων για την πληρωμή αυτών θα πρέπει να τις διενεργούν μέσω τράπεζας ή μέσω επιταγών για να αναγνωρισθεί η δαπάνη σύμφωνα με το άρθρο 23 του Ν.4172/2013.

β) Στην περίπτωση είσπραξης προκαταβολής πριν την πραγματοποίηση φορολογητέας συναλλαγής , ο φόρος καθίσταται απαιτητός τον χρόνο κατά τον οποίο εισπράττεται η προκαταβολή. Κατά τον ίδιο χρόνο υπάρχει υποχρέωση έκδοσης του ειδικού στοιχείου προκαταβολής που προβλέπεται.

γ) Στην περίπτωση εξόφλησης με επιταγή ο φόρος καθίσταται απαιτητός τον χρόνο κατά τον οποίο λαμβάνεται η επιταγή. Σε περίπτωση μη είσπραξης της επιταγής , η φορολογητέα αξία μειώνεται κατά τον χρόνο που σφραγίστηκε η επιταγή.

δ) Ως χρόνος πραγματοποίησης της είσπραξης ή πληρωμής θεωρείται η ημερομηνία που φέρει το παραστατικό είσπραξης η πληρωμής ή σε περίπτωση μη είσπραξης παραστατικού, η ημερομηνία πίστωσης της είσπραξης ή πληρωμής στα βιβλία των συμβαλλόμενων , η οποία θα πρέπει να είναι ταυτόσημη και για τους δύο συμβαλλόμενους.

ε) Στην περίπτωση που από τα στοιχεία της είσπραξης και πληρωμής δεν πιστοποιούνται με σαφήνεια τα φορολογικά στοιχεία που αφορά , θεωρείται ότι εξοφλούνται τα αρχαιότερα φορολογικά στοιχεία δηλ. εφαρμογή μεθόδου (FIFO).

ζ) Σε περίπτωση μερικής εξόφλησης φορολογικών στοιχείων , τα οποία περιλαμβάνουν περισσότερους από έναν συντελεστές ΦΠΑ , το ποσό της πληρωμής εξοφλεί κατά προτεραιότητα το μέρος του τιμολογίου που αφορά την αξία και τον φόρο του μεγαλύτερου συντελεστή.

η) Στις περιπτώσεις είσπραξης προκαταβολής στα πλαίσια συναλλαγών του ειδικού καθεστώτος εκδίδεται ειδικό στοιχείο προκαταβολής. Το ειδικό στοιχείο επέχει θέση τιμολογίου και αποτελεί το αποδεικτικό έγγραφο πραγματοποίησης της πληρωμής. Επιπλέον το ειδικό στοιχείο προκαταβολής θα πρέπει να φέρει την ένδειξη "Ειδικό στοιχείο προκαταβολής για σκοπούς του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ του άρθρου 39β"και εκδίδεται κατά τον χρόνο είσπραξης της προκαταβολής. Επίσης το ποσό της προκαταβολής θα καταχωρείται τόσο στο αρχείο πληρωμών όσο και στις συγκεντρωτικές καταστάσεις φορολογικών στοιχείων σύμφωνα με την ΠΟΛ.1022/2014.

7.Παύση από το ειδικό καθεστώς

Η έξοδος από το ειδικό καθεστώς πραγματοποιείται στις εξής περιπτώσεις:

α) Εφόσον σε μια διαχειριστική περίοδο πραγματοποιηθεί υπέρβαση του προβλεπόμενου ορίου των € 2.000.000 τότε στην περίπτωση αυτή η ένταξη στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ είναι υποχρεωτική από την έναρξη της επόμενης διαχειριστικής περιόδου.

β) Με οικειοθελή αποχώρηση ο υποκείμενος στον φόρο υποβάλλει δήλωση σύμφωνα με το υπόδειγμα που περιλαμβάνεται στο παράρτημα της ΠΟΛ.1214/2014.Η δήλωση αυτή υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του συστήματος Taxisnetσε ειδική για τον σκοπό αυτό εφαρμογή , πριν από την διαχειριστική περίοδο από την έναρξη της οποίας ζητείται η έξοδος από το ειδικό καθεστώς με την προϋπόθεση ότι η επιχείρηση έχει παραμείνει στο ειδικό καθεστώς για μια ολόκληρη διαχειριστική περίοδο.

γ) Όταν η φορολογική διοίκηση διαπιστώσει ότι η επιχείρηση που έχει ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις ένταξης σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία ή έχει υποπέσει σε παραβάσεις που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο της παρ.9 του άρθρου 39β του Κώδικα ΦΠΑ δηλαδή παραβάσεις του άρθρου 55 του Ν.4174/2013.Τότε η φορολογική διοίκηση ενημερώνει τον υπόχρεο με την οποία τον καλεί να ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς.

δ) Όταν ο υποκείμενος στον φόρο έχει επιλέξει την έξοδο από το ειδικό καθεστώς τότε υποχρεούται με την υποβολή της τελευταίας δήλωσης ΦΠΑ πριν την έξοδο να καταβάλει τον φόρο για όλα τα ανεξόφλητα τιμολόγια. Με την ίδια δήλωση ασκείται και το δικαίωμα έκπτωσης του φόρου εισροών που αφορά ανεξόφλητα τιμολόγια που έχουν ληφθεί από προμηθευτές οι οποίοι δεν είναι ενταγμένοι στο ειδικό καθεστώς. Κατά τον ίδιο χρόνο ασκείται το δικαίωμα των υποκείμενων πελατών των ανωτέρω προσώπων για ανεξόφλητα τιμολόγια που έχουν ληφθεί από τα πρόσωπα αυτά.

Παρακάτω θα παραθέσουμε ένα παράδειγμα προκειμένου να κατανοήσουμε τις έννοιες του άρθρου 39β.

Παράδειγμα

Η εμπορική επιχείρηση με την επωνυμία "ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΟΕ" με τήρηση απλογραφικών βιβλίων υπέβαλε δήλωση ένταξης στο ειδικό καθεστώς του άρθρου 39β την 15/3/2018 και προέβη από 1/3/2018 έως 31/3/2018 στις ακόλουθες συναλλαγές:

1.Στις 1/3 πώλησε με Τιμολόγιο Νο 30 επί πιστώσει στον Ιωάννη Κανελλόπουλο εμπορεύματα φορολογητέας αξίας €10.000,00 με ΦΠΑ 24% ποσού €2.400,00

2.Στις 3/3 αγόρασε με το ΤΔΑ Νο.25 επί πιστώσει εμπορεύματα από την ΔΕΛΤΑ ΑΕ αξίας € 20.000,00 με ΦΠΑ 24% ποσού € 4.800,00.

3.Στις 7/3 πώλησε με Τιμολόγιο Νο.31 επί πιστώσει εμπορεύματα στην METROAE αξίας € 5.000,00 και ΦΠΑ 24% ποσού € 1.200,00.

4.Στις 10/3 εισέπραξε επιταγή Νο 234568 Τράπεζας ΕΤΕ και λήξης 30/11/2018 από τον Ιωάννη Κανελλόπουλο ποσού €2.000,00.

5.Στις 15/3 κατέθεσε σε τραπεζικό λογαριασμό της ΔΕΛΤΑ ΑΕ το ποσό των € 5.000,00

6.Στις 20/3 πλήρωσε με επιταγή Νο 123456 Τράπεζας Alpha και λήξης 31/12/2018 στην ΔΕΛΤΑ ΑΕ το ποσό των € 10.000,00

7.Στις 31/3 κατατέθηκε σε τραπεζικό λογαριασμό από την ΜΕΤΡΟ ΑΕ το ποσό των € 3.000,00.

Στην συνέχεια η επιχείρηση "ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΟΕ" θα πρέπει να προβεί στις ακόλουθες ενέργειες προκειμένου να ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς ως εξής:

α)Υποβολή δήλωσης ένταξης στο ειδικό καθεστώς σύμφωνα με το υπόδειγμα που περιλαμβάνεται στο παράρτημα της ΠΟΛ.1214/30.9.2014η οποία υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του συστήματος Taxinet.

β) Να κοινοποιήσει τους πελάτες για τα τιμολόγια που εξέδωσε μέχρι την 15/3/2018 ημερομηνία υποβολής της δήλωσης ένταξης στο νέο καθεστώς ΦΠΑ. Δηλαδή να ενημερώσει με οποιοδήποτε πρόσφορο τρόπο(εγγράφως ή με ηλεκτρονικό τρόπο) τους πελάτες Ιωάννη Κανελλόπουλο και METΡΟ AE όπως αναφέρονται στο παράδειγμά μας.

γ) Όλα τα τιμολόγια πωλήσεων που έχουν εκδοθεί να φέρουν την ένδειξη "Ειδικό Καθεστώς καταβολής του φόρου κατά τον χρόνο είσπραξης της αντιπαροχής –άρθρο 226.7.α Οδηγίας 2006/112/ΕΚ άρθρο 39βΚώδικα ΦΠΑ".

δ) Να δηλώσει στις συγκεντρωτικές καταστάσεις πελατών-προμηθευτών σύμφωνα με την ΠΟΛ.1022/2014 τα εξής στοιχεία:

δ1) Στις καταστάσεις πελατών ,τις συνολικές εισπράξεις που πραγματοποίησαν ,ανά ΑΦΜ πελάτη, με διάκριση της καθαρής φορολογητέας αξίας και του αναλογούντος ΦΠΑ.

δ2) Στις καταστάσεις προμηθευτών ,τις συνολικές πληρωμές που πραγματοποίησαν ανά ΑΦΜ προμηθευτή , με διάκριση της καθαρής φορολογητέας αξίας και του αναλογούντος ΦΠΑ.

     Δηλαδή η εμπορική επιχείρηση "ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΟΕ" για τον πελάτη Ιωάννη Κανελλόπουλο θα δηλώσει 1 τιμολόγιο αξίας € 10.000,00 με αναλογούν ΦΠΑ € 2.400,00 καθώς και τις συνολικές εισπράξεις € 2.000,00 ,η φορολογητέα αξία είναι 1.612,90 με αναλογούν ΦΠΑ € 387,09.Αντίστοιχα θα δηλωθούν και για τον πελάτη ΜΕΤΡΟ ΑΕ 1 τιμολόγιο αξίας € 5.000,00 με αναλογούν ΦΠΑ € 1.200,00 καθώς και οι συνολικές εισπράξεις αξίας € 3.000,00 ,η φορολογητέα αξία είναι 2.419,35 με αναλογούν ΦΠΑ € 580,64.

Βέβαια και οι πελάτες που συναλλάσσονται με την εμπορική επιχείρηση "ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΟΕ" έχουν τις εξής υποχρεώσεις όπως:

α) Να τηρούν αρχείο πληρωμών ,ως λήπτες τιμολογίων από προμηθευτές που είναι ενταγμένοι στο ειδικό καθεστώς

β) Να συμπεριλάβουν στις συγκεντρωτικές καταστάσεις πελατών-προμηθευτών τα ίδια ακριβώς στοιχεία.

     Επίσης θα πρέπει να αναφέρουμε ότι σύμφωνα με το νόμο η είσπραξη μεταχρονολογημένης επιταγής θεωρείται είσπραξη με αποτέλεσμα να είναι εντελώς ασύμφορο για ορισμένες επιχειρήσεις να ενταχθούν στο ειδικό καθεστώς , διότι σε αυτή την περίπτωση ο αντισυμβαλλόμενος πελάτης θα μπορεί να εκδώσει άμεσα μια μεταχρονολογημένη επιταγή για να έχει άμεσα το δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ και η επιχείρηση του ειδικού καθεστώτος την υποχρέωση άμεσης απόδοσης του ΦΠΑ.

8) Συμπέρασμα

       Η ένταξη του άρθρου 39β στον κώδικα του ΦΠΑ αποτελεί ασφαλώς μια καινοτομία διότι έρχεται να βοηθήσει μια σειρά επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν πρόβλημα ρευστότητας προκειμένου να ορθοποδήσουν οικονομικά. Παράλληλα οι επιχειρήσεις που επιλέγουν να ενταχθούν στο ειδικό καθεστώς θα πρέπει να λάβουν υπόψη ορισμένες παραμέτρους όπως: Το διάστημα είσπραξης των απαιτήσεων που δημιουργούνται από τις πωλήσεις και ποιο είναι το διάστημα εξόφλησης των υποχρεώσεων που δημιουργούνται από τις αγορές, εάν η ένταξη έχει επίδραση στον ανταγωνισμό σε σχέση με άλλη επιχείρηση που παραμένει στο κανονικό καθεστώς. Επίσης αναλύοντας τις διατάξεις του άρθρου διαπιστώνουμε μεγάλο γραφειοκρατικό και λειτουργικό κόστος όπως: Τήρηση ξεχωριστού αρχείου εισπράξεων-πληρωμών, μετατροπή του μηχανογραφικού πληροφοριακού συστήματος ξεχωριστή λογιστική παρακολούθηση πελατών-προμηθευτών με βάση το καθεστώς ΦΠΑ στο οποίο έχουν ενταχθεί. Επιπλέον απαιτείται μεγάλη προσοχή στην ορθή έκδοση των παραστατικών εισπράξεων και πληρωμών και η συστηματική αρχειοθέτησή τους.

       Επομένως η φορολογική διοίκηση θα πρέπει να απλοποιήσει τις διαδικασίες ένταξης και παρακολούθησης των συναλλαγών προκειμένου το άρθρο 39β να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις προκειμένου να καταστούν περισσότερο βιώσιμες και ανταγωνιστικές στο σύγχρονο και απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον στο οποίο επιχειρούν.

 

0
0
0
s2smodern